Zo werkt een dynamisch energiecontract
Een korte uitleg bij de prijzen op SpotWave: waar ze vandaan komen, wat erbovenop komt en wanneer de prijzen van morgen bekend worden. De actuele prijzen vind je op de pagina stroomprijs in Nederland.
Wat is een dynamisch energiecontract?
Bij een vast of variabel contract betaal je maandenlang hetzelfde tarief per kWh, dat je leverancier vaststelt. Bij een dynamisch contract volgt de prijs van de stroom zelf de groothandelsmarkt: elk uur, en tegenwoordig zelfs elk kwartier, heeft een eigen prijs. Je leverancier rekent die marktprijs door, telt de energiebelasting en btw erbij op en vraagt meestal een kleine opslag per kWh en een vast bedrag per maand.
Daardoor maakt het uit wanneer je stroom gebruikt. De wasmachine, de warmtepomp of de laadpaal laten draaien als de prijs laag is, kost minder dan hetzelfde doen tijdens de avondpiek. Het betekent ook dat je meebeweegt met de markt: een koude, windstille week kan merkbaar duurder uitvallen.
Hoe is de stroomprijs opgebouwd?
De all-in prijs die SpotWave voor Nederland toont, bestaat per kWh uit drie delen:
- De marktprijs: de prijs uit de day-ahead-veiling voor Nederland. Dit is het enige deel dat door de dag heen verandert.
- Energiebelasting: in 2026 € 0,1108 per kWh inclusief btw, voor verbruik tot 10.000 kWh per jaar. Dat bedrag is elk kwartier hetzelfde, dus het tilt de hele prijscurve op.
- Btw: 21% over de marktprijs en de energiebelasting samen.
Daarnaast betaal je vaste kosten die niet van je verbruik afhangen. De netbeheerkosten voor transport en aansluiting brengt je netbeheerder in rekening als vast bedrag per jaar, niet per kWh. Daar staat de belastingvermindering tegenover: in 2026 € 628,96 per jaar inclusief btw, verrekend via je energierekening. Met de gemiddelde netbeheerkosten waar SpotWave mee rekent, is die vermindering groter dan de netbeheerkosten.
De opslag en het vaste maandbedrag van je leverancier laat SpotWave weg, omdat die per contract verschillen. Op de pagina databronnen staat waar elk getal vandaan komt.
Wanneer worden de prijzen van morgen bekend?
Stroom voor de volgende dag wordt in het grootste deel van Europa verhandeld in één gezamenlijke day-ahead-veiling. Biedingen voor de hele volgende dag sluiten om 12:00 uur; daarna wordt de markt verrekend en is de uitkomst meestal kort voor 13:00 uur openbaar. Sinds oktober 2025 krijgt elk kwartier een eigen prijs in plaats van elk uur.
SpotWave haalt de uitkomst op bij het ENTSO-E Transparency Platform, waar de prijzen normaal rond 13:00 uur verschijnen. Soms is de publicatie later, bijvoorbeeld na een technisch probleem bij de veiling. Tot die tijd bestaan de prijzen van morgen simpelweg nog niet, en dat laat SpotWave dan ook zien in plaats van een schatting. Bekijk de stroomprijs van morgen.
Waarom is de stroomprijs soms negatief?
Als er veel zon- en windstroom wordt opgewekt terwijl er weinig vraag is, bijvoorbeeld rond het middaguur in een zonnig weekend, is er meer aanbod dan de markt kan opnemen. Sommige producenten betalen liever dan dat ze hun installatie stilzetten, bijvoorbeeld omdat ze subsidie per opgewekte kWh krijgen of omdat stoppen en opnieuw opstarten duur is. De marktprijs zakt dan onder nul.
Een negatieve marktprijs betekent niet automatisch dat je geld krijgt voor je verbruik. De energiebelasting blijft gewoon gelden, dus de all-in prijs wordt pas negatief als de marktprijs verder daalt dan ongeveer −9 cent per kWh (zonder de opslag van je leverancier). Heb je zonnepanelen en een dynamisch contract, dan kan terugleveren bij een negatieve prijs juist geld kosten, afhankelijk van je contract. Dat gaat zwaarder wegen nu de salderingsregeling op 1 januari 2027 stopt.
Hoe haal je er het meeste uit?
Kijk naar het verloop van de hele dag, niet alleen naar de prijs van nu. De goedkoopste momenten liggen vaak rond het middaguur op zonnige dagen en midden in de nacht; de duurste meestal aan het begin van de avond. Wie flexibel verbruik — wasmachine, vaatwasser, warmtepomp, auto — naar de goedkope momenten verschuift, bespaart het meest. Een elektrische auto is in de meeste huishoudens het grootste flexibele verbruik; WhenToCharge rekent het goedkoopste laadmoment voor je uit.
Prijzen per land
Actuele prijzen: Nederland, België, Duitsland en Denemarken, of vergelijk alle markten. Deze uitleg is ook beschikbaar in het Engels.